Grzybki kefirowe (ziarna kefiru) to symbiotyczna kolonia bakterii kwasu mlekowego i drożdży (SCOBY), odpowiedzialna za fermentację mleka i powstawanie kefiru. Popularnie zwane grzybkiem tybetańskim, mimo, że nie mają nic wspólnego z grzybami (może oprócz drożdży obecnych w jego strukturze). Ziarna kefirowe mają biały kolor, a ich konsystencja i kształt przypominają ryż lub różyczki kalafiora.
Co tkwi w grzybku tybetańskim?

Ziarna kefirowe to symbiotyczna mieszanina wielu drobnoustrojów, a ich skład może różnić się nieco w zależności od miejsca hodowli. W grzybkach tybetańskich 58-70% masy stanowi Lactobacillus lactis. Bakterie te w procesie fermentacji mleka, przekształcają laktozę na kwas mlekowy - dzięki czemu osoby uczulone na laktozę (ale co istotne - nie na białko mleka krowiego) mogą spożywać kefir. Proces fermentacji obniża poziom pH mleka, hamując rozwój bakterii, które odpowiedzialne są za psucie i gnicie pokarmów. Przemiany te znacznie wydłużają okres trwałości i przydatności do spożycia samego kefiru.
Zaś regularne spożywanie kefiru przygotowanego w warunkach domowych może korzystnie wpływać na mikrobiotę jelitową, odporność oraz procesy trawienne. Aby jednak zachować pełnię ich właściwości, kluczowe jest prawidłowe użytkowanie i przechowywanie grzybków.
Więcej o korzyściach picia kefiru i napojów fermentowanych przeczytasz w tym blogu.
Kefir z grzybka tybetańskiego warto pić bez względu na wiek, płeć czy stan zdrowia i co najważniejsze – hodowla grzybka tybetańskiego jest bardzo prosta. Jeśli chcemy ją rozpocząć, niezbędna jest jego zaszczepka. Jednak bardzo istotne jest jego odpowiednie przechowywanie i dbanie o jego dobrą kondycję. O tym dowiesz się poniżej.
Ziarna kefirowe dostępne są w sklepie nabialove.pl
Jak prawidłowo używać grzybków kefirowych?
Standardowa proporcja to 1–2 łyżki grzybków na 1 litr mleka. Najlepiej sprawdza się mleko krowie pełnotłuste, choć możliwe jest również użycie mleka koziego lub owczego.
Proces fermentacji:
1. Grzybki umieszcza się w szklanym naczyniu i zalewa mlekiem w temperaturze pokojowej - najlepiej użyć do tego szklanych pojemników do fermentowania kefiru Kefirko.
2. Naczynie przykrywa się gazą lub luźną pokrywką, zapewniając dostęp powietrza – najlepiej użyć do tego szklanych pojemników Kefirko, które dzięki innowacyjnym rozwiązaniom ułatwiają proces fermentacji.
3. Fermentacja powinna przebiegać w temperaturze 18–24°C przez 24–48 godzin.
4. Po zakończeniu procesu kefir należy odcedzić przez plastikowe lub nylonowe sitko.
Czas fermentacji wpływa na skład i smak napoju — dłuższy proces oznacza wyższą kwasowość, mniejszą zawartość laktozy oraz większą koncentrację metabolitów fermentacyjnych.
Zasady przechowywania grzybków kefirowych
Przy regularnym przygotowywaniu kefiru grzybki najlepiej przechowywać w mleku, w lodówce (4–6°C). Mleko należy wymieniać co 5–7 dni, nawet jeśli kefir nie jest w tym czasie spożywany.
W przypadku przerwy:
• Do 2 tygodni: przechowywanie w mleku w lodówce – niska temperatura spowolni proces fermentacji, jednak go nie zahamuje, należy kontrolować stan ziaren i mleka, które może zostać w dłuższym okresie przetworzone w kefir, wówczas należy odcedzić powstały kefir i zalać ziarna kefirowe ponownie świeżym mlekiem.
• Powyżej 2 tygodni: możliwe jest zamrażanie lub suszenie, jednak po ponownej aktywacji grzybki wymagają kilku cykli fermentacyjnych, by odzyskać pełną aktywność biologiczną.
Higiena i pielęgnacja
Grzybki kefirowe są wrażliwe na:
• kontakt z metalem,
• detergenty,
• wysoką temperaturę.
Płukanie grzybków w letniej, przegotowanej wodzie zaleca się sporadycznie (np. przy nadmiernym nagromadzeniu skrzepu mlecznego), nie częściej niż raz na kilka tygodni. Pamiętaj, by zawsze używać czystych naczyń.

Podsumowanie
Prawidłowo stosowane i przechowywane grzybki kefirowe stanowią stabilne i wydajne źródło kultur probiotycznych. Domowa fermentacja pozwala uzyskać produkt o wysokiej wartości odżywczej, bez dodatków technologicznych, a jednocześnie daje pełną kontrolę nad składem i jakością kefiru.