Kefir to wielofunkcyjny napój fermentowany, ceniony za swoje właściwości odżywcze i terapeutyczne, często nazywany „niezawodnym sprzymierzeńcem jelit”. Wokół niego narosło jednak wiele mitów – od przekonania, że leczy wszystkie choroby, po twierdzenie, że jest bezpieczny dla każdego i może zastąpić probiotyki z apteki. W tym artykule oddzielamy fakty od mitów i sprawdzamy, co naprawdę mówi nauka o kefirze, jego wpływie na mikrobiom, laktozę oraz bezpieczeństwo spożycia.
1. Mit: „Kefir leczy wszystkie choroby”
Kefir jest produktem fermentowanym zawierającym probiotyki, ale nie jest lekiem. Badania pokazują możliwe korzyści dla mikrobioty jelitowej, lipidogramu czy ciśnienia, jednak efekty są umiarkowane i zależne od osoby. Jednak mimo wielu badań nie ma solidnych i jednoznacznych dowodów, że kefir leczy raka, depresję, cukrzycę czy choroby autoimmunologiczne, ponieważ nie jest lekiem. Spożywanie kefiru może jedynie pozytywnie oddziaływać i wspierać nasz organizm w walce z w/w chorobami.
2. Mit: „Im więcej kefiru, tym lepiej”
Kefir ma bardzo niewiele wad, jednak przy spożywaniu tego napoju fermentowanego w nadmiernych ilościach należy pamiętać o kilku rzeczach.
Po rozpoczęciu spożywania pokarmów i napojów bogatych w probiotyki, takich jak kefir, mogą wystąpić wzdęcia i gazy, dlatego należy zacząć od niewielkich ilości. W miarę jak organizm się dostosowuje, można pić coraz więcej.
Kefir zawiera bardzo małe ilości alkoholu. Dla większości osób nie stanowi to problemu, ale jeśli jesteś wrażliwy na działanie alkoholu lub z jakiegokolwiek powodu unikasz alkoholu, być może powinieneś zrezygnować z nadmiernych ilości kefiru.
Należy pamiętać o skutkach ubocznych ze strony przewodu pokarmowego. Jeśli dopiero rozpoczynasz przyjmowanie kefiru, możesz zauważyć następujące objawy:
- skurcze
- nudności
- miękkie stolce
- wzdęcia
- zmiany w smaku
Dlatego należy obserwować reakcję organizmu po spożyciu kefiru, a zwłaszcza przy spożyciu napojów fermentowanych przez dzieci.
Probiotyki działają najlepiej w umiarkowanych ilościach — zwykle 1 szklanka dziennie wystarcza.
3. Mit: „Kefir ma zawsze takie same bakterie”
Kefir kefirowi nie jest równy a zwłaszcza domowy czy ze sklepu. Skład mikroorganizmów może się różnić i zależy od: rodzaju ziaren kefiru, pochodzenia i gatunku mleka, czasu fermentacji oraz producenta. Nie każdy kefir ze sklepu ma taką samą różnorodność szczepów jak tradycyjny kefir domowy.
Najlepszy smak kefiru uzyskamy robiąc go samodzielnie w warunkach domowych. Mamy wówczas pełną kontrolę nad przebiegiem procesu fermentacji, źródłem mleka, który wybieramy czy to ze sklepu czy od zaprzyjaźnionego gospodarza.
4. Mit: „Kefir nie zawiera laktozy”
Fermentacja zmniejsza zawartość laktozy, ale jej całkowicie nie usuwa.
Kefir ma niską zawartość laktozy, czyli cukru mlecznego. Oznacza to, że prawdopodobnie można go pić nawet w przypadku nietolerancji laktozy. Badania pokazują, że picie kefiru może faktycznie pomóc w poprawie trawienia laktozy i nietolerancji.
W sprzedaży dostępne są wersje kefiru bezmlecznego, ale nie mają one takiego samego profilu odżywczego i nie zapewniają takich samych korzyści jak zwykły kefir.
5. Mit: „Kefir zastępuje probiotyki z apteki”
Kefir jest tradycyjnym produktem spożywczym zawierającym wiele bakterii i drożdży, natomiast tabletki probiotyczne są suplementami przeznaczonymi do dostarczania określonych szczepów.
Kefir to złożony, żywy ekosystem, w którym żyje wiele różnych mikroorganizmów, zazwyczaj od 30 do 50 różnych gatunków bakterii i drożdży. To skupisko mikroorganizmów obejmuje różne szczepy Lactobacillus, Lactococcus i Saccharomyces. Ta duża różnorodność daje więcej potencjalnych korzyści zdrowotnych, wspierając ogólną równowagę mikroorganizmów jelitowych.
Kefir zawiera naturalne kultury bakterii, ale ich ilość i szczepy nie są standaryzowane, suplementy probiotyczne zawierają konkretne, przebadane szczepy w określonych dawkach.
Suplementy te zazwyczaj zawierają skoncentrowany wybór określonych szczepów, często od jednego do 15, takich jak Lactobacillus rhamnosus GG lub Bifidobacterium lactis. Forma tabletek pozwala producentowi zagwarantować określoną, wysoką liczbę CFU pożądanych szczepów wybranych ze względu na ich potwierdzone badaniami działanie. Ta spójność sprawia, że suplementy są preferowanym wyborem do ukierunkowanego zastosowania terapeutycznego, np. w leczeniu konkretnych problemów trawiennych.
Kefir może wspierać dietę, ale nie zastępuje terapii zaleconej przez lekarza.
6. Mit: „Każdy kefir jest zdrowy”
Samo słowo Kefir na produktach dostępnych w sklepach nie oznacza, że napój ten jest zdrowy. Często producenci w celu polepszenia jego smaku lub urozmaicenia asortymentu oferują kefiry smakowe z dodatkiem cukru lub syropu glukozowo-fruktozowego. Dostępne są też produkty „kefiropodobne” z aromatami i stabilizatorami.
Najlepszy wybór to kefir naturalny z krótkim składem (mleko + kultury bakterii), bez dodatku cukru.
Najzdrowszy wybór to kefir naturalny, samodzielnie zrobiony w domowych warunkach. Jeżeli specyficzny smak kefiru nie należy do twoich gustów, łatwo można polepszyć jego smak aromatyzując go owocami lub przyprawami.
W tym blogu dowiesz się jak zmienić smak kefiru.
7. Mit: „Kefir odbuduje mikrobiom w kilka dni”
Zrównoważona mikroflora jelitowa ma zasadnicze znaczenie dla utrzymania zdrowia układu pokarmowego, odpornościowego i metabolicznego. Jednak dowody dotyczące wpływu kefiru na mikroflorę jelitową, szczególnie u osób zdrowych, są nadal ograniczone.
W randomizowanym, kontrolowanym badaniu z grupami równoległymi 28 zdrowych uczestników w wieku 18–30 lat przydzielono do jednej z trzech grup: kefir (n = 13), mleko niesfermentowane (n = 9) i jogurt (n = 6). Uczestnicy spożywali codziennie 150 ml przypisanego im napoju przez 2 tygodnie. Przed i po interwencji pobrano próbki kału w celu analizy składu mikroflory jelitowej przy użyciu sekwencjonowania 16S rRNA. Spożycie kefiru zwiększyło względną liczebność bakterii produkujących mleczan, w tym Bifidobacterium breve, Ruthenibacterium lactatiformans, Weissella koreensis i Leuconostoc mesenteroides. Wzrosła również liczebność rodzaju Blautia, przy czym znaczące zmiany zaobserwowano w przypadku Blautia luti i Blautia wexlerae. Te zmiany w liczebności gatunków były związane ze wzrostem produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA).
Podsumowując, niniejsze badanie podkreśla potencjał kefiru w zakresie modulowania składu mikroflory jelitowej u zdrowych osób, zwracając uwagę na jego rolę we wspieraniu zdrowia jelit.
8. Mit: „Kefir jest bezpieczny dla wszystkich”
Kefir generalnie jest bezpieczny dla większości zdrowych ludzi, ale nie jest absolutnie bezpieczny dla wszystkich.
Choć większość zdrowych osób toleruje kefir dobrze, są sytuacje, w których uważa się to za mniej bezpieczne:
- osoby z osłabionym układem odpornościowym — produkty z żywymi bakteriami teoretycznie mogą stanowić większe ryzyko zakażeń (w literaturze opisano takie przypadki przy innych probiotycznych bakteriach u ciężko chorych), choć nie dotyczą one kefiru konkretnie w dużych próbach;
- osoby z alergią na białko mleka lub silną nietolerancją laktozy mogą mieć reakcje alergiczne lub objawy nietolerancji;
- kefir domowy z surowego (niepasteryzowanego) mleka może zawierać chorobotwórcze bakterie, jeśli proces fermentacji/pasteryzacji nie był prawidłowy — na co wskazują ogólne zalecenia żywieniowe dot. surowego mleka.
W praktyce – co to oznacza?
Jeśli jesteś osobą zdrową, kefir najczęściej będzie bezpieczny i dobrze tolerowany.
Jeśli masz problemy z odpornością, choroby przewlekłe, jesteś po operacji lub w trakcie terapii immunosupresyjnej, warto porozmawiać z lekarzem, zanim wprowadzisz produkty z żywymi kulturami bakterii.
Osoby z alergią na mleko lub ciężką nietolerancją laktozy również powinny unikać kefiru lub wybrać wersje bezlaktozowe.
Podsumowanie
Kefir to wartościowy, fermentowany produkt mleczny, który może wspierać zdrowie jelit i dostarczać składników odżywczych.
Jednak:
- nie jest cudownym lekiem,
- nie działa tak samo u każdego,
- jego jakość i skład mają znaczenie.
Źródło: https://biologyinsights.com/is-kefir-better-than-probiotic-pills
Źródło: https://www.webmd.com/diet/kefir-good-for-you
Źródło: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40469719
Zaloguj przez Facebooka
Zaloguj przez Google